Οι Πειρατές της Καραϊβικής: Σε Άγνωστα Νερά [Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides]

Να λοιπόν που ευτυχήσαμε να δούμε και τους τέταρτους Πειρατές της Καραϊβικής. Πιστό στο ραντεβού του το τέταρτο μέρος με την έναρξη της περιόδου των θερινών blockbuster, γεμάτο με όλους σχεδόν τους πρωταγωνιστές των πρώτων τριών επεισοδίων και με τις απαραίτητες νέες προσθήκες στο καστ για να ανανεωθεί το ενδιαφέρον, σαματατζίδικο, περιπετειώδες και με «φάτσα κάρτα» σε όλη την ταινία, την καρικατούρα του Τζακ Σπάροου, ίσως την πιο εμπορεύσιμη ερμηνεία που έχει κατεβάσει το κεφάλι του Τζόνι Ντεπ στα τόσα χρόνια καριέρας. Αλήθεια, ποιος μπορεί να αντισταθεί στο Τζακ Σπάροου; Μια σκέψη που πρέπει σίγουρα να πέρασε από τα μυαλά των παραγωγών όταν σχεδίαζαν τις τύχες της ταινίας. Γιατί, τι να τις κάνεις τις μεγαλειώδεις κονταρομαχίες πλοίων, τα σουρεαλιστικά set pieces που δοκιμάζουν τις ικανότητες των προγραμματιστών και των designer της ILM και τα πολύπλοκα σενάρια; Η διαταγή είναι μία: δώσε Τζακ στο λαό και δες τα εκατομμύρια να προσγειώνονται στα πόδια σου!

Με Τζακ Σπάροου και Λονδίνο ξεκινάει λοιπόν η τέταρτη ταινία. Ο Σπάροου εμφανίζεται μασκαρεμένος σε ένα δικαστήριο της πόλης για να σώσει το φίλο του, Γκιμπς, από την αγχόνη, μπλέκει αμέσως σε μπελάδες με το νόμο, συναντάται με το Βασιλιά της Αγγλίας και τον παλιό του εχθρό, τον πειρατή Μπαρμπόσα και λίγο μετά με την Πενέλοπε Κρουζ, ένα παλιό αμόρε που τώρα αναζητεί τη μυθική Πηγή της Ζωής. Για την ακρίβεια, όλοι οι χαρακτήρες σε αυτή την ταινία αναζητούν την Πηγή της Ζωής. H Κρουζ για να σώσει τη ψυχή του πατέρα της, του φόβου και τρόμου των υπόλοιπων πειρατών, Μαυρογένη. Ο Μαυρογένης για να σώσει τη ζωή του, καθώς έχει προφητευθεί πως θα πεθάνει σε δύο εβδομάδες από έναν κουτσό άντρα. Ο Μπαρμπόσα γιατί κυνηγά το Μαυρογένη, επειδή του έκλεψε το πλοίο, το Μαύρο Μαργαριτάρι, και του έκοψε και το ένα πόδι. οι Ισπανοί για να την καταστρέψουν, επειδή θεωρούν την ύπαρξή της ιεροσυλία – μόνο ο Θεός μπορεί να προσφέρει την αθανασία. Οι Βρετανοί, επειδή τη θέλουν οι Ισπανοί. Και ο Τζακ Σπάροου, επειδή... έτσι. Για να καταφέρουν να «ενεργοποιήσουν» την πηγή χρειάζονται τρία πράγματα. Αρχικά, ένα ανθρώπινο θύμα που θα θυσιαστεί και θα δώσει τη ζωή του σε κάποιον άλλο. Έπειτα, δύο μυθικά κύπελλα ενός Ισπανού για τον οποίο, αν δεν κάνω λάθος, μαθαίνουμε ελάχιστα πράγματα πέρα του ότι πέθανε παρέα με αυτά τα κύπελλα. Και τέλος, τα δάκρυα μιας γοργόνας. Έτσι ξεκινάει ένα κυνηγητό σε ωκεανούς, βουνά και ζούγκλες, καθώς όλοι προσπαθούν να φτάσουν πρώτοι στην πολυπόθητη πηγή.

Με θυμάμαι να αποχωρώ από τους προηγούμενους Πειρατές, χορτασμένος, δακρυσμένος και ζαλισμένος. Χορτασμένος από το πολύ θέαμα και το μεγάλο κουβά ποπ κορν που το συνόδευε, δακρυσμένος γιατί τα γέρικα μάτια μου άρχισαν να κουράζονται με δυόμισι ώρες και βάλε περιπέτειας και ζαλισμένος γιατί, από ένα σημείο και μετά, το θέαμα του At World’s End είχε γίνει τόσο σουρεαλιστικό σε σύλληψη που απλά «έχασα τη μπάλα» και συγκεντρώθηκα στις δημιουργικές ευρεσιτεχνίες της ομάδας των ειδικών εφέ, αφήνοντας οποιαδήποτε συνοχή του σεναρίου στην άκρη. Τότε, είχα χαρακτηρίσει αυτή τη ροπή προς τα ευρηματικά, αλλά πρακτικά ακατανόητα set pieces, ως μια από τις βασικές αδυναμίες της τρίτης ταινίας. Μετά το Σε  Άγνωστα Νερά όμως, οφείλω πλέον να παραδεχθώ πως έκρινα λάθος.

Γιατί το τέταρτο μέρος είναι σχεδόν κενό από οποιοδήποτε τέτοιο set piece και αυτό το ακριβώς το κενό χαμηλώνει τελικά τόσο πολύ τους δείκτες της διασκέδασης, που βρήκα τον εαυτό μου να κοιτάει περιστασιακά το ρολόι για να υπολογίζω πόση ώρα έχει απομείνει. Κακά τα ψέματα, οι Πειρατές της Καραϊβικής είναι ένα Λούνα Παρκ όπου περιμένεις να δεις πολύχρωμους, φανταστικούς χαρακτήρες να χοροπηδούν από το ένα παραμυθένιο σκηνικό στο άλλο. Τα δύο προηγούμενα επεισόδια (Dead Man’s Chest και At World’s End) σου πρόσφεραν αυτά τα σκηνικά σε αφθονία – ακόμη και εις βάρος της ιστορίας, αλλά άφηναν ως κληρονομιά σκηνές όπως τις επιθέσεις του γιγάντιου Κράκεν, τις θεαματικές ναυμαχίες ή το στρατό από τα καβούρια και τους πολλαπλούς Τζακ Σπάροου. Αντί για μια παρόμοια προσφορά, το Σε Άγνωστα Νερά αντιπαραβάλλει πολλαπλές σκηνές ξιφομαχίας, επαγγελματικά «χορογραφημένες» αλλά χωρίς καμία δυνατότητα εντυπωσιασμού ή έκπληξης. Μόνο μια σεκάνς δείχνει φιλοδοξία και θυμίζει τις δύο προηγούμενες ταινίες – οι σκηνές που εμφανίζονται οι γοργόνες – και το γεγονός ότι αποτελεί μάλλον την καλύτερη στιγμή της ταινίας λέει πολύ για τη δυναμική της.