Αναδρομή στο gameplay του χθες

Με αφορμή το αρθράκι για τα longplay έκανα κάτι που είχα καιρό να κάνω. Πέρασα ένα μεγάλο κομμάτι του σαββατοκύριακου παρακολουθώντας παλιά αλλά και νεότερα games (κυρίως για να ξε-γιαουρτοποιηθεί το μυαλό μου απ’ το Nier – περισσότερα αύριο) επιβεβαιώνοντας για τον εαυτό μου ότι το πιο ενδιαφέρον κομμάτι του video-προφίλ του σύγχρονου retro gaming («σύγχρονο retro» - οξύμωρο) είναι ότι, παρακολουθώντας τα να παίζονται συνειδητοποιεί κανείς το πόσο διαφορετικά ήταν τα παιχνίδια σε υπολογιστές και κονσόλες πριν από 20 χρόνια!

Ακόμη και το πολυσυζητημένο ζήτημα της διάρκειας ενός τίτλου αποκτά διαφορετικές διαστάσεις αν ανατρέξουμε μερικά (αρκετά;) χρόνια πίσω για να δούμε ότι, ένας από τους βασικούς λόγους όπου τα σημερινά videogames έχουν αρκετές (το «πόσες» είναι άλλο θέμα, άλλη φορά) ώρες διάρκειας είναι η δυνατότητα που προσφέρουν στον παίκτη να κρατήσει την πρόοδό του (save) και την επόμενη φορά που θα τρέξει το videogame να συνεχίσει να παίζει από εκείνο το σημείο όπου το άφησε.

Αυτό δεν ίσχυε πάντα.

Στην συντριπτική πλειοψηφία τους, τα videogames μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’90, υποχρέωναν τον παίκτη να παίζει από την αρχή, κάθε φορά που ξεκινούσε  το videogame του. Ορισμένα παιχνίδια επιπλέον προσέφεραν κωδικούς ώστε η «αρχή» να είναι σε κάποια προχωρημένη πίστα και όχι στην αφετηρία. Αλλά μόνο συγκεκριμένων ειδών παιχνίδια - κυρίως adventure, RPG, στρατηγικής και εξομοιωτές - προϋπέθεταν πλήρη δυνατότητα σωσίματος για έναν προφανή λόγο.

«Σώζω» το χρόνο που επένδυσα!

Παιχνίδια των προαναφερθέντων ειδών που βασίζονταν στην ολοκλήρωση objectives – είτε υπό μορφή γρίφων, είτε αποστολών, μεμονωμένα, είτε σε συνδυασμό – όφειλαν να δίνουν στον παίκτη την δυνατότητα να σώζει την θέση του και να συνεχίζει από αυτή, προκειμένου να μην χρειάζεται να κάνει τα πάντα από την αρχή την επόμενη φορά που θα φόρτωνε το παιχνίδι. Αν δεν υπήρχε η δυνατότητα save, θα χρειάζονταν μέρες προκειμένου να ολοκληρωθεί ένα τέτοιο videogame - όσο «ζόμπι» και να ήταν οι παίκτες της εποχής, έπρεπε τουλάχιστον να φάνε και να κοιμηθούν!

Ωστόσο η δυνατότητα save ήταν προνόμιο λίγων παιχνιδιών, λιγότερων πλατφορμών και ακόμη λιγότερων παικτών, καθότι τα παιχνίδια αυτά απευθύνονταν σε μεγαλύτερης ηλικίας κοινό, ευδοκίμησαν κυρίως σε PCs, λιγότερο στους home υπολογιστές και ακόμη πιο λίγο στις κονσόλες. Γιατί, όμως, η δυνατότητα αυτή δεν έγινε διαθέσιμη και αλλού; Κάποιοι μπορεί να πουν πως, τα δύο προαναφερθέντα «οικιακά συστήματα» απλώς στερούνταν τα τεχνικά χαρακτηριστικά για να παρέχουν την παραπάνω δυνατότητα. Αυτή είναι μονάχα η μισή αλήθεια…

Τι συνέβαινε με τα «home» συστήματα; Στα τέλη της δεκαετίας του ‘70, τα videogames ήταν, κακά τα ψέματα, συνυφασμένα με τα παιδικά παιχνίδια. Όσο «ζόρικα» και να ήταν, έπρεπε να απευθύνονται εξίσου σε παίκτες των πέντε ετών όσο και σε εικοσάρηδες. Ωστόσο αυτό που έτρεμαν οι κατασκευαστές, ήταν μήπως οι γονείς θεωρήσουν πως εξαιτίας των videogames τα παιδιά τους σπαταλούν το χρόνο τους (ένα ζήτημα που αποδείχθηκε τόσο σημαντικό, ώστε χρησιμοποιήθηκε ως «όπλο» από τον ιδρυτή της Commodore, Jack Tramiel, στον επονομαζόμενο «πόλεμο των videogames» του 1983). Έτσι, έπρεπε να φροντίσουν ώστε τα videogames να μην μονοπωλούν τον χρόνο των νεαρών παικτών από άλλες δραστηριότητες. Το «γρήγορο gaming» ενίσχυσαν και οι, ανερχόμενες στις αρχές της δεκαετίας του ‘80, αίθουσες των arcades. Οι κατασκευαστές των «νομισματοφάγων» ηλεκτρονικών παιχνιδιών, επιθυμούσαν ο παίκτης να ρίξει το νόμισμά του και να σταματήσει να παίζει το συντομότερο δυνατό, ώστε να δώσει τη θέση του στον επόμενο παίκτη – άρα στο επόμενο νόμισμα.

Η ζωή εκεί τελειώνει…

Η μέθοδος για να επιτευχθεί αυτό ήταν απλή, κυριάρχησε μέχρι και τα μέσα της δεκαετίας του ’90 και δεν ήταν παρά η περίφημη διαδικασία του «αριθμού ζωών», κατόπιν της μηδένισης των οποίων ο gamer έβλεπε το μισητό μήνυμα «game over» στην οθόνη του. Η εμπειρία του gaming δεν κρατούσε παρά μερικά λεπτά και κατόπιν ο παίκτης έπρεπε να σταματήσει να παίζει, ή να ξεκινήσει απ’ την αρχή. Σταδιακά, βέβαια, ο παίκτης γινόταν καλύτερος και κατόρθωνε να ολοκληρώνει το παιχνίδι, ακόμη και στην περίπτωση αυτή όμως, ο μέσος όρος διάρκειας ενός arcade παιχνιδιού μέχρι το τέλος του, δεν ξεπερνούσε τα 20-30 λεπτά!

Ακόμη και στις αρχές της δεκαετίας του ’90 που τα videogames μπήκαν στην «εφηβεία», έγιναν πιο περίπλοκα και απέκτησαν υποτυπώδεις δυνατότητες save με την μέθοδο των «checkpoints» και των κωδικών (που σου επέτρεπαν, στην περίπτωση που έχανες ζωή, να μην πρέπει να ξεκινήσεις οπωσδήποτε από την αρχή του παιχνιδιού) ο μέγιστος χρόνος διάρκειας σπάνια ξεπερνούσε την μία ώρα. Ουσιαστικά μέχρι και την εδραίωση των PC ως πραγματική gaming πλατφόρμας – που έλαβε χώρα μεταξύ 1992-1995 - η δυνατότητα «save» όπως την ξέρουμε σήμερα, ήταν κάτι άγνωστο.

Ναι, ξέρω, δεν ποστάρω συχνά. Ζητώ συγνώμη απ’ τους φαν (μου) αλλά ετοιμάζουμε πράγματα. Απόδειξη της σκληρής δουλειάς είναι η συχνότητα ποσταρίσματος του Μέγα Σπάμερ, Κόντη!